Na co zwrócić uwagę przed zakupem mieszkania z rynku wtórnego

Oglądanie mieszkania z rynku wtórnego zaczyna się zwykle od wrażeń: światło, rozkład, okolica. To, co kosztuje najwięcej, nie jest widoczne na pierwszej wizycie. Chodzi o stan prawny lokalu, kondycję budynku i zobowiązania, które nowy właściciel przejmuje razem z kluczami. Kupujący, który zna te sprawy przed złożeniem oferty, rozmawia o cenie z mocniejszej pozycji. Dlatego dobrze mieć z góry ustaloną kolejność sprawdzania i nie negocjować, dopóki nie padną odpowiedzi na podstawowe pytania.

Księga wieczysta: co sprawdzić najpierw?

Numer księgi poproś od sprzedającego jeszcze przed drugim spotkaniem. Można ją przejrzeć w internetowym rejestrze. Zacznij od działów z obciążeniami, a dopiero potem czytaj resztę. Wpisana hipoteka nie przekreśla zakupu, bo bank sprzedającego zwykle zgadza się na wykreślenie po spłacie kredytu z ceny. Musi to jednak wynikać z umowy, wraz z kolejnością płatności.

DziałCo zawieraNa co patrzeć
I-O i I-Spopis lokalu i praw z nim związanychzgodność adresu i powierzchni z ogłoszeniem, udział w gruncie
IIwłaścicielczy sprzedaje osoba wpisana, czy jest współwłasność
IIIprawa i roszczenia obciążające lokalsłużebności, prawo dożywocia, roszczenia osób trzecich
IVhipotekikwota, wierzyciel, sposób spłaty z ceny

Stan techniczny: co widać, a czego nie widać?

Na oględzinach zacznij od wilgoci. Obejrzyj narożniki sufitów, ściany za meblami i okolice okien. Plamy, odspojona farba i zapach stęchlizny mówią więcej niż zapewnienia sprzedającego. Odkręć wszystkie krany i spuść wodę w toalecie, żeby ocenić ciśnienie i odpływ.

Zapytaj, kiedy wymieniano instalację elektryczną. W budynkach z lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych zdarzają się jeszcze przewody aluminiowe. Sprawdź szczelność okien i stan pionów wodnych. Przy poważniejszych wątpliwościach opłaca się zaprosić fachowca na drugie oglądanie, bo koszt takiej wizyty jest niewielki wobec ceny remontu instalacji.

Czynsz, fundusz remontowy i zaległości

Do ceny mieszkania dolicz to, co właściciel płaci co miesiąc. Poproś o ostatnie rachunki oraz o informację o wysokości opłat na fundusz remontowy. Zapytaj zarządcę albo spółdzielnię o zaświadczenie o braku zaległości, bo ono pozwala ograniczyć ryzyko sporu o cudze długi. Przejrzyj też uchwały o planowanych pracach, na przykład o dociepleniu elewacji czy wymianie pionów. Takie inwestycje zwykle podnoszą stawki, a czasem wymagają dodatkowych wpłat od właścicieli.

Kto mieszka w lokalu i na jakich zasadach?

Zameldowanie samo w sobie nie daje nikomu prawa do mieszkania. Kłopot pojawia się wtedy, gdy ktoś ma tytuł do lokalu, na przykład jako najemca. Co do zasady nabywca wchodzi wtedy w jego umowę najmu i nie może go od razu wyprosić, choć istnieją wyjątki. Dlatego ustal, kto faktycznie mieszka w środku, i zapisz w umowie termin opróżnienia lokalu oraz wymeldowania osób zameldowanych.

Umowa przedwstępna, zadatek i akt notarialny

Umowa przedwstępna zawarta w formie aktu notarialnego daje kupującemu większą ochronę niż zwykła pisemna. Pozwala dochodzić przed sądem zawarcia sprzedaży, gdy sprzedający się wycofa. Notariusz sprawdzi też księgę wieczystą i tożsamość stron, więc część ryzyka znika już na tym etapie.

Przy wpłacie na poczet ceny rozróżnij zadatek i zaliczkę. Ten pierwszy przepada, gdy wycofa się kupujący, a sprzedający oddaje go w podwójnej wysokości, jeśli to on odstąpi. Zaliczka w takiej sytuacji wraca w tej samej kwocie.